<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader xml:lang="en">
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Lucidarium, tractatus quartus decimus</title>
        <title type="abbrev">MARLUC14</title>
        <author>Marchetus de Padua</author>
        <date notBefore="1300" notAfter="1399">14th</date>
      </titleStmt>
      <editionStmt>Thesaurus Musicarum Latinarum 
      <respStmt>
        <resp>E</resp>
        <persName>Stephen E. Hayes</persName>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>C</resp>
        <persName>Peter M. Lefferts</persName>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>A</resp>
        <persName>Thomas J. Mathiesen</persName>
      </respStmt>
      <date>1990</date></editionStmt>
      <sourceDesc>
        <bibl type="edition">
<emph>The Lucidarium of Marchetto of Padua: A Critical Edition, Translation, and Commentary</emph>, ed. and trans. by Jan W. Herlinger (Chicago and London: The University of Chicago Press, 1985), 538–42. As a work, this treatise is in the public domain. As a raw transcription, this file is free of copyright and may be reproduced and distributed freely.
</bibl>
        <bibl type="work">
          
<title>Marchettus de Padua: Lucidarium in arte musicae planae</title>
          
<idno type="LML">MARCH. luc.</idno>
        
</bibl>
        <listWit>
          <witness>
            <idno type="RISM">A-SP Cod. 135/6 (29.4.4), 21v (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">B-Br II 785, 15-38v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">B-Br II 4144, 1-41</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">CH-E 689, 1-44</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">E-Sc 5-2-25, 5-20v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">E-Sc 5-2-25, 76v-77v, 124-128 (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">F-SDI 42, 1-33v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">GB-Ob Canon. Misc. 42, 184-185 (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-BREs D 21, 185v-186v (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-CATc D 39, 157-189</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Fl Conv. Soppr. 388, 34v-52v (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Fr 734, 74-101</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Ma D. 5 inf., 52-77v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Ma I. 20 inf., 36v-39 (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-PEc 1013, 5-45v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-PIu 606 (IV.9), I/1-50</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Rvat lat. 5322, 1-48</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Rvat Reg. lat. 1146, 7-8 (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Sc L.V.30, 91v-119</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-TRE without shelfmark, 15-32v</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">I-Vnm Lat. Cl. VIII.85 (3579), 1-10 (Extraits)</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">US-Cn Case Ms. 54.1, 10v-33</idno>
          </witness>
          <witness>
            <idno type="RISM">US-Wc ML 171 J 6 Case, hv-47</idno>
          </witness>
        </listWit>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
  </teiHeader>
  <text xml:lang="la">
    <body>
      <p id="MARLUC140001">
      <pb n="[538]" />1. INCIPIT TRACTATUS QUARTUS DECIMUS DE CLAVI: QUID SIT ET QUOT</p>
      <p id="MARLUC140002">2. Clavis est reseratio notarum in cantu quolibet signatarum,</p>
      <p id="MARLUC140003">3. nam sicut per clavim reseratur ostium ad conservanda que intra ostium sunt,</p>
      <p id="MARLUC140004">4. sic per clavim in cantu ipse reseratur cantus et conservantur notarum nomina et ab invicem esse distincta cognoscimus;</p>
      <p id="MARLUC140005">5. et tales universaliter usitate sunt due, scilicet F grave et c acutum.</p>
      <p id="MARLUC140006">6. Per ipsarum autem discretam repositionem per lineas potest omnis 
      <pb n="[540]" />cantus, cuiuscunque sit toni, rationabiliter collocari.</p>
      <p id="MARLUC140007">7. Distant enim ab invicem per dyapente,</p>
      <p id="MARLUC140008">8. nam F in gravibus, c in acutis constituta sunt.</p>
      <p id="MARLUC140009">9. Sed dicet aliquis: Quid est vox gravis, acuta, et superacuta?</p>
      <p id="MARLUC140010">10. Dicimus quod vox gravis dicitur illa que in qualibet voce humana propinquior est silentio,</p>
      <p id="MARLUC140011">11. que quidem formatur in voce pectoris, que est inferior resonatio, et magis propinqua canne pulmonis, a quo procedit vox;</p>
      <p id="MARLUC140012">12. et ideo dicitur gravis quia in illo inferiori loco primitus est formata;</p>
      <p id="MARLUC140013">13. et tales in constitutione manus sunt septem, scilicet A, [sqb], C, D, E, F, et G.</p>
      <p id="MARLUC140014">14. Acute dicuntur eo quod acutum reddunt sonum respectu gravium predictarum;</p>
      <p id="MARLUC140015">15. formantur enim in superiori loco, scilicet in voce gutturis, et ideo super illas sonum reddunt;</p>
      <p id="MARLUC140016">
      <pb n="[542]" />16. et tales sunt similiter septem, que non sunt a primis gravibus nominibus differentes.</p>
      <p id="MARLUC140017">17. Superacute dicuntur eo quod super predictas acutas sonum reddunt,</p>
      <p id="MARLUC140018">18. et ratio est quia formantur in excelsiori loco, scilicet in voce capitis;</p>
      <p id="MARLUC140019">19. et tales sunt quatuor, scilicet a, b[sqb], c, et d.</p>
      <p id="MARLUC140020">20. Est et enim alia adiuncta, scilicet e la, ut perfectionem principii quod in g acuto incipitur compleamus.</p>
      <p id="MARLUC140021">21. Et notandum est quod in unaquaque humana voce, quantumcunque ascendere possit et descendere, vel quantumcunque ascensus et descensus penuriam patiatur, hee voces, graves, acute, et superacute, necessario distinguuntur.</p>
      <p id="MARLUC140022">22. EXPLICIT TRACTATUS QUARTUS DECIMUS</p>
    </body>
  </text>
</TEI>